Ngày soạn : 26- 8- 2008
Ngày dạy :27- 8- 2008
Tiết PPCT : 2

Bài 2. Vận chuyển các chất trong cây

I. Mục tiêu bài dạy
1. Kiến thức
- Mô tả được dòng vận chuyển vật chất trong cây
- Con đường vận chuyển
- Thành phần của dịch vận chuyển
- Động lực đẩy dòng vật chất di chuyển
2. Kỹ năng
Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh
Khai thác kiến thức trong hình vẽ
Tư duy logic
Hoạt động nhóm
3. Thái độ
Hình thành niềm tin vào khoa học
II. Chuẩn bị
- Tranh vẽ cấu trúc mạch gỗ, mạch rây
- Tranh vẽ các con đường của dòng mạch gỗ trong cây, sự lưu thông giữa mạch gỗ và mạch rây
Chỉ tiêu so sánh
Dòng mạch gỗ
Dòng mạch rây

Cấu tạo



Thành phần của dịch mạch



Động lực đẩy dòng mạch



III. hoạt động dạy học
1. Bài củ:
- Hãy phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ ion khóng ở rễ cây?
- Hãy giải thích vỉ sao các loài cây trên cạn không sống được trong môi trường ngập mặn?
2. Trọng tâm:
- Cấu tạo phù hợp với chức năng của mạch rây và mạch gỗ.
3. Bài mới:
Giải thích sơ đồ sau:
Nước
rễ
thân
lá
dạng hơi
Sau khi nước và các ion khoáng di chuyển vào mạch gỗ của rễ thì chúng được vận chuyển trong cây như thế nào?

 Gv.Trong cây có những dòng vận chuyển vật chất nào?
Hs. Mạch rây và mạch gỗ
Gv. Cho biết đặc điểm của dòng mạch rây và dòng mạch gỗ?
HS: Trả lời (
Gv. Quan sát hình vẽ 2.1 đến 2.6 sgk, nội dung kiến thức sgk và hoàn thành phiếu học tập.
Hs. Hs hoàn thành nội dung phiếu học tập theo yêu cầu của gv
Hs. thông báo kết quả trên phiếu học tập
Gv. Bổ sung
Dòng mạch gỗ ( dòng đi lên) vận chuyển nước và ion khoáng từ đất vào đến mạch gỗ của rễ rồi tiếp tục dâng lên theo mạch gỗ trong thân để lan tỏa đến lá và những thành phần khác của cây.
Dòn gmạch rây ( dòng đi xuống) vận chuyển các chất hữu cơ từ các tế bào quang hợp trong phiến lá chảy vào cuống lá rồi đến nơi cần sử dụng hoặc dự trữ


Chỉ tiêu so sánh
Dòng mạch gỗ
Dòng mạch rây

Cấu tạo
Là cơ quan vận chuyển ngược chiều trọng lực
Gồm các TB chết ( mao quản và mạch ống) nối kết nhau tạo nên những ống dài từ rễ lên lá
Là cơ quan vận chuyển thuận chiều trọng lực
Gồm các TB sống ( ống rây và tb kèm) nối với nhau thành ống dài đi từ lá xuống rễ.

Thành phần của dịch mạch
Chủ yếu là nước, các ion khoáng, các chất hữu cơ
Các sản phẩm đồng hoá ở lá: đường saccarôzơ, axit amin, vitamin, hoocmon thực vật,…

Động lực dẩy dòng mạch
Là sự phối hợp của 3 lực:
Lực đẩy ( áp suất rễ )
Lực hút do thoát hơi nước ở lá (đóng vai trò chính)
Lực liên kết các phân tử nước với nhau và với thành tb mạch gỗ
Là sự chênh lêch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan cho ( lá) và cơ quan nhận ( rễ,…)



V. củng cố và dặn dò
1. Củng cố:
?Có mấy dòng vận chuyển chất trong cây?
Con đường: qua dònh mạch gỗ và dòng mạch rây
? Nếu 1 số ống mạch gỗ bị tắc, dòng mạch gỗ trong ống có thể di lên được hay không? Tại sao?
Dòng mạch gỗ trong ống vận có thể tiếp tục đi lên được bằng cách di chuyển ngang qua các lỗ bên cạnh và tiếp tục di chuyển lên
?Vì sao khi ta bóc vỏ quanh cành hay thân cây thì 1 thời gian sau phía trên chỗ vỏ bị bóc phình to ra?
2. Dặn dò::
- Làm bài tập và trả lời câu hỏi cuối bài.
- Đọc phần “em có biết”
- Làm thí nghiệm quan sát hiện tượng và giải thích
Thí nghiệm: lấy 1 bao poliêtylen trắng bao quanh 1 cành nhỏ có lá của cây trồng trong chậu hoặc ngoài vườn rồi cột miệng bao lại, để 1 ngày sau đó quan sát.